Ga direct naar de inhoud
Toeslagen Ministerie van Financiën, onderdeel van de Rijksoverheid - Naar de homepagina

Beschermingsbewindvoerder Charlotte: “de compensatie levert ons dilemma’s op”

1 september 2021 11:00

Charlotte van Kuijk werkt in de omgeving Tilburg als beschermingsbewindvoerder. In 2014 startte zij Pilaar financiële zorgverlening waarbij een persoonlijke aanpak centraal staat. In dit interview vertelt Van Kuijk meer over haar rol als beschermingsbewindvoerder en de uitdagingen in haar werk bij het herstel van de problemen bij de kinderopvangtoeslag.

Waarom heb je gekozen voor een carrière als beschermingsbewindvoerder?

“Voordat ik beschermingsbewindvoerder werd, werkte ik bij een GGZ-instelling op de afdeling personeelszaken. Dat werk maakte mij niet gelukkig en daarom ging ik uit dienst. Vanuit het idee dat ik mensen wilde helpen ben ik toen budgetcoach geworden. Toevallig kreeg ik de vraag of ik beschermingsbewindvoering kon aanbieden. Ik ben mij erin gaan verdiepen en was enthousiast over dit beroep. Voor mij was het een logische aanvulling op mijn werk als budgetcoach.

Ik ging een opleiding volgen en ben bij een beschermingsbewindvoerder in de omgeving gaan stagelopen. Inmiddels werk ik zeven jaar als beschermingsbewindvoerder. In 2015 is Katja Mutsaers-van de Ven gestart met de opleiding om bewindvoerder te worden en bij Pilaar stage komen lopen. Sinds 2016 is Katja mede-eigenaar van Pilaar financiële zorgverlening. Daardoor bestaat Pilaar nu uit twee persoonlijke beschermingsbewindvoerders.”

Wat is beschermingsbewindvoering? Wat is het verschil met Msnp en Wsnp?

“Beschermingsbewind is een beschermingsmaatregel die wordt uitgesproken door de rechter. Er zijn twee redenen waarom mensen onder beschermingsbewind komen te staan: vanwege problematische schulden, of als iemand vanwege psychische of lichamelijke beperking niet in staat is om de eigen financiën te regelen. Hoelang het beschermingsbewind duurt, bepaalt de rechter. Dat kan een korte periode zijn, maar kan ook levenslang duren. Het is afhankelijk van de situatie.”

Msnp staat voor Minnelijke schuldsanering natuurlijke personen. Dat is een schuldregeling die aangevraagd wordt via een gemeente. Als een schuldregeling via een gemeente niet mogelijk is, dan kan de rechter een schuldregeling uitspreken. Deze wettelijke schuldregeling heet de Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen). Een Wsnp-traject duurt vaak drie jaar. De rechter benoemt dan een Wsnp-bewindvoerder. Die bemiddelt in deze periode tussen beide partijen, de persoon die schulden heeft en de schuldeisers. Als beschermingsbewindvoerder ondersteun ik juist de persoon die schuld heeft. Ik beheer de inkomsten en uitgaven. Ook regel ik als beschermingsbewindvoerder de betalingen voor de Wsnp-regeling.

Iemand met schulden kan dus tegelijkertijd te maken hebben met een beschermingsbewindvoerder en met een Wsnp-bewindvoerder. Een Wsnp-bewindvoerder is alleen in beeld tijdens het Wsnp-traject van drie jaar.”

Hoe komen mensen bij jullie in de beschermingsbewindvoering?

“Meestal vraagt iemand vrijwillig om beschermingsbewind. Bij ons komt zo’n verzoek vaak binnen via regionale organisaties waar we mee samenwerken. Bijvoorbeeld de daklozenopvang hier in Tilburg. Na het invullen van een aanvraagformulier hebben we altijd een intakegesprek. Tijdens deze eerste kennismaking leggen we in hoofdlijnen uit wat beschermingsbewind inhoudt en wat onze werkwijze is. Deze eerste kennismaking is belangrijk voor ons. We bepalen of er een goede klik is met de cliënt. Soms zeggen we ook weleens nee. Als er geen goede match is met onze manier van werken, wordt niemand gelukkig van een samenwerking.”

 Wat kenmerkt jullie manier van werken?

Wij zijn een kleine organisatie met korte lijnen en goede bereikbaarheid. Vaak krijgen we te horen dat dit een pluspunt is van ons. Persoonlijk contact vinden wij belangrijk. Om het werk goed te kunnen doen moet een beschermingsbewindvoerder het verhaal achter een cliënt weten.

Die persoonlijke insteek stelt je soms ook voor dilemma’s. Je hebt niet altijd de ruimte om elk gesprek uitgebreid en persoonlijk te voeren. Als een cliënt ergens geld voor vraagt moet het antwoord soms simpel zijn: dat geld is er, of dat geld is er niet. Soms vragen cliënten om geld, bijvoorbeeld omdat ze iets voor hun kinderen willen kopen. Dan vind ik het lastig om een gesprek zakelijk en kort te houden.

Afhankelijk van de aanvraag wordt met de cliënt samen gezocht naar oplossingen om bepaalde uitgaven toch mogelijk te maken. In zeer bijzondere situaties kunnen we een beroep doen op de lokale liefdadigheidsinstellingen, die kunnen in sommige gevallen uitkomst bieden.”

Hoe krijgen jullie cliënten te maken met het herstel van de problemen bij de kinderopvangtoeslag?

“De afgelopen maanden hebben wij onze cliëntenlijst doorgelopen. Maar in de schuldenlast van onze cliënten is het soms moeilijk te herleiden hoe schulden in het verleden zijn ontstaan. Daarom kunnen wij niet altijd een goed beeld krijgen van de impact van de kinderopvangtoeslagaffaire bij onze cliënten. Gelukkig heeft de gemeente Tilburg een overzicht van mogelijke gedupeerden. De gemeente lichtte ons in als onze cliënten op dit overzicht stonden.

Als we wisten van schulden ontstaan door de kinderopvangtoeslag, dan bespraken we met onze cliënten de mogelijkheden. Een aantal van onze cliënten hebben zich daarna gemeld bij Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) voor de herstelprocedure. Er zijn cliënten die al geld uit de compensatieregeling ontvangen hebben. Maar er zijn ook cliënten die nog in afwachting zijn van een antwoord. Zij wachten op de uitslag van de lichte toets die UHT uitvoert om te kijken of ouders in aanmerking komen voor de compensatie.”

Wat betekent de herstelprocedure voor jouw werk als beschermingsbewindvoerder?

“Het maakt ons werk ingewikkelder. Voor ons was het bijvoorbeeld niet duidelijk op welke rekening een compensatiebedrag zou komen. Bij beschermingsbewind zijn er twee rekeningen: een rekening die de beschermingsbewindvoerder beheert voor de vaste lasten en een rekening met leefgeld voor de cliënt. Tot die laatste rekening heeft de cliënt vrije toegang. In een gesprek met de belastingdienst werd ons eerst verteld dat het geld mogelijk op de leefgeldrekening gestort zou worden.

Soms gebeurt het weleens dat er onbedoeld verwachtingen worden gewekt in de communicatie. Hierdoor ontstaan moeilijke situaties met de cliënt. Inmiddels is vanuit de Rechtbank ook verduidelijkt hoe beschermingsbewindvoerders om moeten gaan met de compensatie. Dat helpt ons enorm.

Het compensatiebedrag levert beschermingsbewindsvoerders en hun cliënten moeilijke keuzes op. Iemand die lange tijd op bijstandsniveau leeft, krijgt 30.000 euro. Hoe ga je daarmee om? Je spreekt bijvoorbeeld samen af met cliënten dat er meer boodschappengeld is, maar uiteindelijk moeten de meeste cliënten weer terug naar de oude levensstandaard. Dat zijn dilemma’s waar je met elkaar gesprekken over voert.”

Wat maakt beschermingsbewindvoerder voor jou een mooi beroep?

“De successen die je boekt zijn natuurlijk leuk. In de loop er jaren hebben we cliënten aangenomen die we dan na een aantal jaren hebben kunnen bellen met de boodschap: ‘je bent schuldenvrij!’. De dankbaarheid van cliënten is fijn. Zo kregen we een nieuwe cliënt die daarvoor jarenlang bij een andere bewindvoerder zat, zonder dat er een schuldregeling tot stand was gekomen. Die schuldhulp hebben wij in een jaar voor hem kunnen regelen! Hij kon het bijna niet geloven en bleef ons bedanken. “

 

Dit interview is de tweede in een serie van 3, over Wsnp, Msnp en beschermingsbewind.

Verder lezen

 

 

 

Deel deze pagina